Lindenwood University, Spellman Center Lobby (Zdjęcie: www.lindenwood.edu)
St. Charles, Missouri - 12 listopada na Uniwersytecie Linewood odbyło się inspirujące wydarzenie towarzyszące otwarciu wystawy Świat wiedział – Misja Jana Karskiego dla ludzkości, na którym obecni byli znakomici goście, członkowie profesury i studenci. Andrzej Rojek, Przewodniczący Rady Fundacji Edukacyjnej Jana Karskiego na początek spotkania zaprezentował historię, misję i programy Fundacji.
Potem nastąpiła znakomita, wzbogacająca prezentacja Thomasa Wooda, autora biografii Karskiego – Karski: Jak jeden człowiek próbował powstrzymać Holokaust - podsumowująca życiorys i dokonania Karskiego. Pan Wood dodał swoje osobiste przemyślenia na temat charakteru i osobowości Jana Karskiego, oparte na licznych, obszernych z nim wywiadach.
Po tych wystąpieniach odbyła się dyskusja panelowa z udziałem Andrzeja Rojka, Thomasa Wooda i innych, wśród których był 85-letni Jerry Koenig, Ocalały z Holokaustu, opisujący, podobnie jak Karski, potworności Getta warszawskiego, gdzie żył jako nastolatek. Po ponad rocznym przebywaniu w rozpaczliwych warunkach w Getcie, dzięki licznym łapówkom jego pięcioosobowa rodzina zdołała uciec na wieś, gdzie posiadali przed wojną ponad 20 hektarowe gospodarstwo, przepisane w czasie wojny na polskich chłopów.
Pięcioosobowa rodzina Koeniga wraz z siedmiorgiem innych Żydów przez dwa lata, do końca wojny była ukrywana w tym gospodarstwie w wąskiej ziemiance pod stodołą. Niektórzy studenci słuchający tej relacji mieli łzy w oczach.
W panelu zasiadała również dr Anika Walke, badaczka Holokaustu, urodzona i wychowana w Niemczech, której badania do doktoratu prowadzone w amerykańskim Holocaust Memorial Museum w Waszyngtonie dotyczyły doświadczeń Ocalonych tuż przed wojną, podczas i po wojnie. Dodała uwagę o ważności raportu Karskiego w świetle innych aktów ludobójstwa dokonywanych na świecie w miejscach takich jak Ruanda, była Jugosławia, Kambodża i Darfur. Stwierdziła, że Karski to bohater, który alarmował o Holokauście gdzie tylko mógł, ale fakt, że nic w tej sprawie nie zrobiono, dowodzi trudności z podjęciem decyzji przez państwo, kiedy należy działać by uchronić ofiary ludobójstwa. Innym uczestnikiem
dyskusji panelowej był dr Donald Heidenreich, historyk, politolog i znawca stosunków międzynarodowych. Dr Heidenreich był szkolony w armii amerykańskiej na oficera wywiadu i jest specjalistą od historii wojskowości. Mówił o swoim głębokim i trwałym zainteresowaniu Holokaustem i zbrodniami ludobójstwa, ich przyczynach i sposobach na ich powstrzymanie i zapobieżenie. Dodał, że po raportach Karskiego i ich potwierdzeniach przez inne źródła wywiadowcze z Europy, administracja Roosevelta rozważała plany zbombardowania linii kolejowych prowadzących do hitlerowskich obozów koncentracyjnych, w tym Auschwitz, w podbitej przez Niemców Polsce. Jednakże ta strategia została przez amerykańskie władze odrzucona.
Wszystkie te fascynujące relacje i komentarze wzbudziły ożywioną dyskusję z udziałem publiczności.
